Dane FBI pokazują, że mimo fali legalizacji konopi policja w USA nadal masowo ściga drobne posiadanie. Skala aresztowań pozostaje wysoka, a różnice między stanami są uderzające.
Jedna czwarta aresztowań wciąż dotyczy konopi
W 2025 r. w Stanach Zjednoczonych odnotowano 858 852 aresztowania za przestępstwa narkotykowe, co oznacza wzrost o ok. 3 proc. rok do roku. W tej puli szczególnie mocno wybija się kategoria związana z konopiami: według danych z Crime Data Explorer FBI niemal co czwarte zatrzymanie w sprawach narkotykowych dotyczyło naruszeń związanych z tą rośliną.
Łącznie służby stanowe i lokalne miały dokonać co najmniej 218 152 aresztowań „konopnych” w 2025 r. Warto jednak czytać te liczby z zastrzeżeniem: ok. 13 proc. agencji nie przekazało danych do FBI, a część spraw może kryć się w szerokiej kategorii „niesprecyzowanych naruszeń” dotyczących nadużywania substancji.
Dominacja drobnego posiadania
Najważniejszy wniosek jest prosty i politycznie niewygodny: aparat ścigania koncentruje się przede wszystkim na najniższym szczeblu przewinień. Aż 92 proc. osób zatrzymanych w sprawach konopnych w 2025 r. usłyszało zarzut drobnego posiadania. W liczbach bezwzględnych to 200 960 aresztowań za posiadanie, przy 17 192 sprawach zakwalifikowanych jako „sprzedaż/produkcja”.
Co istotne, łączna liczba aresztowań związanych z konopiami była wyższa niż rok wcześniej. W 2024 r. mówiono o ok. 204 tys. takich zatrzymań, co sugeruje, że trend spadkowy z poprzedniej dekady nie jest dziś ani liniowy, ani gwarantowany.
Legalizacja nie kończy wojny z drobnymi użytkownikami
W ostatnich latach 24 stany zalegalizowały i uregulowały używanie konopi przez dorosłych, co w wielu miejscach ograniczyło liczbę zatrzymań. Jednocześnie dane z 2025 r. pokazują, że ściganie konopi pozostaje jednym z głównych motorów „wojny z narkotykami” na poziomie codziennej praktyki policyjnej.
NORML zwraca uwagę na rozziew między prawem a społecznym nastawieniem: rośnie odsetek wyborców, którzy nie uważają odpowiedzialnego używania konopi przez dorosłych za czyn zasługujący na kryminalizację. Mimo to setki tysięcy osób nadal trafiają w tryby systemu karnego za zachowania, które w niemal połowie kraju podlegają już regulacji, a nie penalizacji.
Koszty społeczne: zapis, który zostaje w życiorysie
Krytycy obecnej polityki podkreślają, że nawet „niskopoziomowe” sprawy potrafią mieć długie konsekwencje: od utraty pracy, przez problemy mieszkaniowe, po ograniczenia w edukacji czy dostępie do świadczeń. Aresztowanie i wpis w rejestrach bywają karą większą niż formalny wymiar sankcji.
W debacie publicznej regularnie wraca też wątek nierówności: w praktyce ciężar egzekwowania przepisów częściej spada na osoby młodsze, uboższe oraz przedstawicieli mniejszości. Jeśli państwo utrzymuje penalizację, a równocześnie toleruje legalny rynek w innych jurysdykcjach, ryzyko selektywnego stosowania prawa rośnie.
Mapa USA: od symbolicznych liczb do masowych zatrzymań
Różnice między stanami są skrajne. Teksas ponownie znalazł się na czele zestawienia: ponad 29 tys. aresztowań związanych z konopiami w 2025 r., czyli ok. 14 proc. krajowej liczby. Co ważne, 98 proc. tych spraw dotyczyło prostego posiadania, a nie handlu.
W kilku innych stanach liczba aresztowań za posiadanie przekroczyła 11 tys.: w Georgii (11 238), Karolinie Północnej (11 830), Tennessee (11 194) i Wisconsin (11 470). Na drugim biegunie są miejsca, gdzie skala jest niemal symboliczna: Vermont (16), Montana (35), Alaska (92), Maine (96) i Rhode Island (99).
Teksas jako studium restrykcyjnego podejścia
W Teksasie drobne posiadanie suszu z konopi pozostaje wykroczeniem o charakterze karnym (misdemeanor). Prawo przewiduje do 180 dni pozbawienia wolności oraz grzywnę do 2 tys. dolarów. To pokazuje, że w części kraju system nadal opiera się na odstraszaniu i sankcji, a nie na podejściu administracyjnym czy zdrowotnym.
Konsekwencją jest prosta arytmetyka: jeśli przepisy są surowe, a policja konsekwentnie je egzekwuje, statystyki aresztowań będą wysokie niezależnie od tego, jak szybko liberalizują się inne stany. W praktyce tworzy to „dwie Ameryki” – jedną, w której konopie są regulowanym rynkiem, i drugą, w której wciąż są paliwem dla codziennych zatrzymań.
Długi cień historii i problem porównywalności danych
Historycznie skala była jeszcze większa: szczyt aresztowań „konopnych” przypadł na 2007 r., gdy odnotowano ponad 870 tys. zatrzymań, a naruszenia związane z konopiami stanowiły 48 proc. wszystkich aresztowań narkotykowych. Od 2000 r. łączna liczba takich aresztowań przekroczyła 16 mln, co pokazuje, jak głęboko ten obszar wrośnięty jest w amerykańską politykę karną.
Jednocześnie porównywanie najnowszych danych z wcześniejszymi latami jest utrudnione, bo FBI zmieniło sposób zbierania i raportowania statystyk w 2021 r. To nie unieważnia wniosków o skali zjawiska, ale wymaga ostrożności przy budowaniu prostych wykresów „spadło/wzrosło” w długim horyzoncie.
Co wynika z liczb: priorytety, nie tylko statystyka
Z perspektywy polityki publicznej te dane są przede wszystkim informacją o priorytetach państwa. Jeśli niemal jedna czwarta aresztowań narkotykowych dotyczy konopi, to znaczy, że znaczna część zasobów policji, prokuratur i sądów nadal idzie na sprawy o niskiej szkodliwości społecznej w porównaniu z przestępczością zorganizowaną czy kryzysami zdrowotnymi związanymi z innymi substancjami.
W praktyce spór nie dotyczy już wyłącznie tego, czy konopie powinny być legalne, lecz jaką cenę społeczną i budżetową państwo jest gotowe płacić za utrzymywanie penalizacji w części kraju. Dane z 2025 r. sugerują, że bez zmian w prawie stanowym i w polityce egzekwowania przepisów „konopny” komponent wojny z narkotykami pozostanie trwałym elementem amerykańskiego krajobrazu.
Oryginalny tekst: Nearly 1 in 4 US Drug Arrests Are for Marijuana Possession