W październiku 2024 roku odnotowano znaczny wzrost sprzedaży medycznej marihuany, po czym w listopadzie i grudniu nastąpił drastyczny spadek liczby wystawianych recept. Może to wskazywać, że pacjenci potraktowali październik jako ostatnią okazję do skorzystania z mniej restrykcyjnych regulacji. Pojawia się pytanie: czy mamy do czynienia z długotrwałą zmianą w dostępie do terapii, czy tylko chwilową reakcją na nowe przepisy?
Zmiana przepisów
Pod koniec października 2024 roku w branży konopnej pojawiła się informacja o planowanych zmianach w regulacjach zapowiedzianych przez Ministerstwo Zdrowia. Miały one na celu ograniczenie funkcjonowania poradni umożliwiających uzyskanie recepty na medyczną marihuanę poprzez teleporadę.
Nowe przepisy weszły w życie 7 listopada 2024 roku, co sprawiło, że październik stał się rekordowym miesiącem pod względem sprzedaży suszu w aptekach. W tym czasie Polacy wydali na ten cel aż 42,6 miliona złotych, co stanowiło niemal jedną trzecią rocznych wydatków na marihuanę medyczną.
Zmiany wprowadziły obowiązek osobistego badania pacjenta przed wystawieniem recepty na marihuanę. Naczelna Izba Lekarska popierała tę decyzję, zwracając uwagę na przypadki nadużyć, w tym przepisywanie preparatów z THC w celach innych niż lecznicze. Nowe regulacje objęły także inne substancje, takie jak fentanyl, morfina i oksykodon.
Spadek liczby recept
Dane z Centrum e-Zdrowia, analizowane przez Jakuba Styczyńskiego z redakcji Rynek Zdrowia, a także przez serwisy gazetaprawna.pl oraz bezprawnik.pl pokazują wyraźny spadek liczby wystawianych recept po wejściu w życie nowych przepisów:
- Październik: około 72 000 recept
- Listopad: około 31 000–45 000 recept w zależności od źródła
- Grudzień: około 28 000–32 000 recept w zależności od źródła
Oznacza to, że w listopadzie liczba recept spadła o od 37 do 57% w porównaniu z październikiem, natomiast miesiąc później, w grudniu, spadek mógł osiągnąć w porównaniu z listopadem nawet 38% .
Okres ważności recept
Warto zwrócić jednak uwagę na jeden z bardziej prawdopodobnych powodów spadku: standardowy okres ważności recepty na medyczną marihuanę wynosi 30 dni, przy czym lekarz może przepisać lek nawet na 90-dniową kurację, co oznacza że osoby które zaopatrzyły się w receptę pod koniec października, mogły nie potrzebować kolejnej aż do początku 2025 roku.
Głośne doniesienia medialne o zmianie przepisów mogły skłonić pacjentów do wcześniejszego zaopatrzenia się w recepty, nawet jeśli ich dotychczasowe były nadal aktualne lub gdy planowali przerwę w terapii. To mogło znacząco wpłynąć na spadek statystyk w kolejnych miesiącach. Dopiero dalsze analizy pokażą, czy ograniczenie teleporad faktycznie zmniejszy liczbę pacjentów korzystających z tej formy terapii w Polsce.
Podsumowanie
Nagły spadek liczby wystawianych recept po zmianie przepisów może świadczyć o skuteczności regulacji w ograniczaniu nadużyć związanych z teleporadami. Równocześnie należy uwzględnić efekt kumulacji – wielu pacjentów wolało uzyskać recepty przed wejściem w życie nowych zasad.
Dopiero kolejne miesiące przyniosą odpowiedź na pytanie, czy nowe przepisy wpłyną na realną dostępność leczenia. Jeśli liczba wystawianych recept nie powróci do wcześniejszego poziomu, może to oznaczać, że zmiany nie tylko ograniczyły nadużycia, ale także utrudniły dostęp do terapii osobom, które korzystały z teleporad z konieczności, a nie z wygody.
Źródła
- rynekzdrowia.pl: TYLKO U NAS. Potężna zmiana ws. recept na marihuanę po pierwszych 30 dniach nowych zasad
- rynekzdrowia.pl: Olbrzymi spadek recept na fentanyl i marihuanę. Mamy najnowsze dane o „receptomatach”
- gazetaprawna.pl: By otrzymać receptę na medyczną marihuanę, trzeba się postarać. Czasami jednak wystarczy pół roku bezsenności
- bezprawnik.pl: Drastycznie spadła liczba wystawianych recept na medyczną marihuanę. Rząd może odtrąbić „sukces”