Niespełna dziesięć miesięcy temu w Polsce obowiązywać zaczęły nowe regulacje dotyczące wystawiania recept na susz medyczny. Kluczowa zmiana? Ograniczenie teleporad i wymóg osobistych wizyt. Dziś, podobne dyskusje zyskują na znaczeniu w Niemczech oraz Australii.
Polska rzeczywistość
Od 7 listopada 2024 roku w Polsce zaczęły obowiązywać nowe przepisy ograniczające możliwość uzyskania e-recepty na susz zdalnie – niemal całkowicie eliminując tą opcję. Warto jednak zaznaczyć, że nie było to pierwsze działanie rządu, mające na celu przeciwdziałanie potencjalnym nadużyciom.
Już w lipcu 2023 roku wprowadzono limity dla lekarzy dotyczące liczby wystawianych e-recept: maksymalnie 300 recept w ciągu 10 godzin pracy (dla 80 pacjentów). Było to odpowiedzią na dane przytoczone przez Ministerstwo Zdrowia, według których około dziesięciu lekarzy wystawiło w 2022 roku po ponad 100 tysięcy e-recept każdy. “Rekordzista” – jak wskazano – miał ich na koncie około 400 tysięcy.
Australia
Niemal identyczne doniesienia pojawiły w lipcu ze strony australijskiej Agencji ds. Regulacji Praktyk Lekarskich (AHPRA), wskazując na przypadki “niewłaściwego wykonywania obowiązków zawodowych przez wybranych lekarzy”. Zidentyfikowano 8 lekarzy, którzy w ciągu 6 miesięcy wystawiali po co najmniej 10 000 recept każdy – w tym przypadku największa osiągnięta liczba wyniosła 17 tysięcy.
W odpowiedzi AHPRA opublikowała w zeszłym tygodniu nowe zasady postępowania podkreślając przy tym, że w przypadku wykrycia naruszeń podejmować będzie zdecydowane działania. Równolegle prowadzone są już postępowania wobec 60 przedstawicieli służby zdrowia. Wobec 57 innych – jak przekazano – podjęto już odpowiednie działania.
Jeszcze wcześniej, już we wrześniu 2024 AHPRA utworzyła również jednostkę szybkiego reagowania regulacyjnego (RRRU), której celem jest badanie ewoluujących modeli opieki zdrowotnej, w tym modeli wystawiania online recept na medyczną marihuaną.
Jak prezentują się więc główne założenia nowych wytycznych?
- Medyczne konopie powinny być traktowane na równi z innymi substancjami uzależniającymi (np. opioidami)
- Susz nie powinien być formą leczenia pierwszego wyboru – należy najpierw rozważyć i wypróbować inne opcje
- Lekarz powinien przeprowadzić szczegółowe badanie, opracować plan leczenia oraz strategię zakończenia terapii
- Dawkowanie musi być dopasowane do rzeczywistych potrzeb klinicznych, a nie subiektywnych oczekiwań pacjenta
- Analizie poddawane są obecnie systemy oparte na przepisywaniu pojedynczych preparatów
- Możliwe jest wprowadzenie ograniczeń dla podmiotów będących beneficjentami przepisywanego produktu
Agencja wskazała również niedopuszczalne praktyki, takie jak: wystawianie recept bez jasnych wskazań medycznych, brak odpowiedniej kontroli zdrowia psychicznego, organizowanie bardzo krótkich konsultacji (kilkuminutowych), a także wszelkie przypadki konfliktu interesów – np. jednoczesne wystawianie recept i dystrybucja leków.
Niemcy
Znacznie bliżej Polski, zaostrzenie przepisów w zakresie e-recept planują także Niemcy, gdzie od kwietnia 2024 roku legalna jest marihuana rekreacyjna. W niedawnej rozmowie z dziennikiem FAZ, aktualna Minister Zdrowia Nina Warken stwierdziła, że dostęp do recept przez internet jest zbyt łatwy – a jej celem jest jego ograniczenie.
Proponowane zmiany w ramach ustawy MedCanG obejmują:
- Obowiązek osobistej konsultacji przy pierwszej wizycie (w placówce lub w formie wizyty domowej)
- Możliwość kolejnych konsultacji online, pod warunkiem wcześniejszej wizyty osobistej w ciągu ostatnich 12 miesięcy
- Zakaz bezpośredniej wysyłki suszu do pacjentów
- Wymóg przedstawienia pełnej dokumentacji medycznej podczas wizyty oraz udzielenia wyraźnej zgody na terapię konopną
- Konieczność fizycznego zbadania pacjenta przez lekarza
- Wymóg osobistej realizacji recepty w aptece przez pacjenta
Nieprzestrzeganie nowych wytycznych skutkować może sankcjami przewidzianymi w obowiązującej ustawie MedCanG. Należy jednak zaznaczyć, że opublikowany w ubiegłym tygodniu dokument to wciąż jedynie projekt ustawy – jego dalsze losy zależą od zatwierdzenia przez Gabinet Federalny: premiera Friedricha Merza oraz ministrów z partii koalicyjnych.