Dwa lata po wejściu w życie CanG niemieckie statystyki wyglądają inaczej, ale niekoniecznie dlatego, że zmieniły się nawyki. Nowe analizy łączą policyjne rejestry, badania ankietowe i pomiary ścieków, by oddzielić efekt prawa od realnej konsumpcji.
Rocznica, która testuje tezy polityków
1 kwietnia 2026 r. mija drugi rok od wejścia w życie niemieckiej ustawy CanG, która wprowadziła częściową legalizację konopi. W debacie publicznej reforma od początku była obciążona skrajnymi ocenami: od oskarżeń o „rozpasanie” po narrację o cywilizacyjnym nadrabianiu zaległości.
W tym samym czasie rynek medyczny przeżył wyjątkowo intensywny okres: Niemcy importowały rekordowe wolumeny surowca do terapii niemal kwartał po kwartale. To jednak nie jest automatyczny dowód na wzrost używania w populacji – raczej sygnał, że system leczenia i dystrybucji (w tym telemedycyna i e-apteki) przyspieszył, a popyt pacjencki został lepiej „obsłużony” formalnie.
Statystyka przestępstw to nie termometr popytu
Najbardziej widowiskową zmianą po reformie jest spadek liczby rejestrowanych czynów związanych z konopiami. Według analizy DIW Berlin liczba takich spraw spadła z ok. 174 tys. w 2023 r. do ok. 62 tys. w 2024 r.; po doliczeniu nowych kategorii naruszeń wynikających z CanG i MedCanG mowa o ok. 79 tys.
W konsekwencji obniżyła się też ogólna liczba przestępstw narkotykowych: z 346 877 w 2023 r. do 228 104 w 2024 r. DIW zwraca jednak uwagę na kluczową pułapkę interpretacyjną: gdy zachowanie przestaje być penalizowane, „przestępstw” ubywa z definicji. To w dużej mierze artefakt prawny, a nie dowód, że rynek skurczył się lub że ludzie nagle przestali sięgać po susz.
Trzy źródła danych i jeden wniosek
Aby sprawdzić, czy reforma przełożyła się na realną konsumpcję, autorzy zestawili kilka niezależnych strumieni danych: policyjne rejestry, badania populacyjne oraz pomiary ścieków. Taki trójkąt metodologiczny jest istotny, bo każda z metod ma inne ograniczenia – a dopiero ich zgodność daje mocniejszy obraz.
W badaniu Epidemiologischer Suchtsurvey (ESA), prowadzonym cyklicznie od 1980 r., odsetek dorosłych (18–64) deklarujących używanie konopi w ostatnich 12 miesiącach rósł stopniowo z 4,5% w 2012 r. do 9,8% w 2024 r. Najważniejsze jest jednak to, że w roku reformy nie widać „załamania” ani skoku – trend wzrostowy zaczął się na długo przed CanG, więc trudno przypisać go jednej zmianie prawnej.
Ścieki mówią mniej o deklaracjach, więcej o faktach
Drugim filarem są pomiary ścieków, które – w przeciwieństwie do ankiet – nie zależą od gotowości respondentów do przyznania się do używania. W ramach oficjalnej ewaluacji EKOCAN pobierano próbki tuż przed i tuż po wejściu w życie CanG. Wynik: brak systematycznej zmiany poziomów metabolitów konopi wokół daty reformy.
DIW zestawił te pomiary z szerszymi danymi EUDA (European Drugs Agency) z 2025 r., zbieranymi wiosną (marzec–maj). Niemcy należą w nich do krajów o najwyższych poziomach wskaźników używania w Europie – obok m.in. Holandii i Słowenii – ale jednocześnie trend europejski rok do roku pozostaje płaski. To sugeruje brak „niemieckiej anomalii” po reformie.
Ceny stabilne, ale to nie zamyka dyskusji
Ciekawym uzupełnieniem obrazu jest rynek detaliczny: średnia cena uliczna utrzymuje się na poziomie ok. 10 euro za gram i nie wykazuje wyraźnego ruchu po zmianach prawnych. Stabilna cena bywa interpretowana jako sygnał, że równowaga popytu i podaży nie została gwałtownie naruszona.
Jednocześnie trzeba zachować ostrożność: ani ścieki, ani ceny nie odpowiadają wprost na pytanie, czy zmieniła się „intensywność” używania u dotychczasowych konsumentów. Możliwe jest bowiem, że liczba użytkowników pozostaje podobna, ale przeciętne dawki rosną lub maleją – a to trudniej uchwycić bez bardziej szczegółowych danych.
Polityka kontra priorytety zdrowia publicznego
DIW wprost opisuje spolaryzowany charakter sporu o CanG i sugeruje, że polityczna obsesja na punkcie konopi może odciągać uwagę od poważniejszych zagrożeń. W raporcie podkreślono, że jeśli celem jest ograniczenie używania, powrót do pełnej prohibicji nie musi być najskuteczniejszym narzędziem.
W zamian wskazuje się na edukację i profilaktykę jako instrumenty bardziej adekwatne niż penalizacja – przy jednoczesnym zastrzeżeniu, że ryzyk zdrowotnych nie wolno bagatelizować. Najmocniejszy akcent pada jednak gdzie indziej: na rosnące używanie kokainy, cracku i metamfetaminy oraz na ryzyko wzrostu znaczenia syntetycznych opioidów. Z perspektywy alokacji zasobów państwa to może być ważniejszy front niż ściganie posiadania suszu.
Głos policji: mniej papierologii, więcej realnych wyzwań
Interesujące jest to, że część wniosków DIW współbrzmi z ocenami największego związku policyjnego w Niemczech (GdP). Związek, komentując planowane zmiany w MedCanG, uznał je za „zasadniczo sensowne”, ale jednocześnie ostrzegł przed efektem ubocznym: jeśli dostęp do terapii konopiami zostanie nadmiernie utrudniony, część osób może po prostu przenieść się poza kanały regulowane.
Taki scenariusz nie zmniejsza popytu, a jedynie obniża „widoczność” zjawiska w systemie – co utrudnia kontrolę jakości, monitoring i działania zdrowia publicznego. Dla policji spadek liczby spraw konopnych może oznaczać mniej obciążeń administracyjnych, ale GdP równolegle alarmuje o rosnących wymaganiach operacyjnych, nowych formach przestępczości i niedoborach kadrowych w landach.
Co z tego wynika dla kolejnego etapu reform
Dwa lata po CanG najspójniejszy wniosek z dostępnych danych brzmi: zmieniło się prawo i zmieniły się statystyki, ale nie ma przekonujących sygnałów, że zmieniła się skala konsumpcji konopi w sposób strukturalny. To ważne rozróżnienie, bo w debacie publicznej często myli się „mniej przestępstw” z „mniej używania”.
Przed Niemcami stoi teraz bardziej praktyczne pytanie: jak projektować regulacje, by ograniczać szkody, a nie tylko przesuwać zachowania między kanałami – legalnym, medycznym i nieformalnym. Jeśli dodatkowo rośnie presja ze strony twardszych substancji, to polityka narkotykowa będzie oceniana nie po temperaturze sporu o konopie, lecz po tym, czy potrafi ustawić priorytety tam, gdzie ryzyko społeczne jest największe.
Oryginalny tekst: Stable Consumption, Falling Arrests: Germany’s Cannabis Landscape 2-Years On