W Unii Europejskiej coraz głośniej wybrzmiewają głosy wzywające do ujednolicenia wśród państw członkowskich regulacji dotyczących rynku produktów konopnych – również w zakresie podniesienia obowiązującego limitu zawartości THC. Co realnie może się zmienić?
Konopie przemysłowe
Konopie przemysłowe (włókniste) to, zgodnie z obowiązującą definicją zawartą w polskiej ustawie o przeciwdziałaniu narkomanii, “rośliny z gatunku konopie siewne (Cannabis sativa L.), w których suma zawartości delta-9-tetrahydrokanabinolu oraz kwasu tetrahydrokanabinolowego (kwasu delta-9-THC-2-karboksylowego) w kwiatowych lub owocujących wierzchołkach roślin, z których nie usunięto żywicy, nie przekracza 0,3% w przeliczeniu na suchą masę; suma ta podlega zaokrągleniu do jednego miejsca po przecinku;“
W 2022 roku Polska zaktualizowała tę definicję, dostosowując ją do zaleceń Komisji Europejskiej, która wspomniany próg THC wyznaczyła jako maksymalny dla produktów dopuszczonych do obrotu na terenie wspólnoty. Sytuacja w naszym kraju jest więc dość klarowna: produkty legalne do użytku rekreacyjnego muszą być również zgodne z przepisami dotyczącymi wspólnego rynku UE.
Wciąż jednak wiele krajów członkowskich utrzymuje niższy dopuszczalny próg, co w praktyce oznacza, że kraj pozostaje zamknięty na wspólny rynek.
Rynek europejski
Spośród 27 państw członkowskich Unii Europejskiej jedynie Austria, Hiszpania, Luksemburg, Niemcy oraz Polska w pełni dostosowały swoje przepisy do obecnych zaleceń Komisji Europejskiej – daje to średnio mniej niż jedno na pięć państw członkowskich! Oprócz nich, Francja utrzymuje ten sam limit zawartości THC, jednak zakazuje stosowania innych niepsychoaktywnych kanabinoidów, natomiast we Włoszech zatrzymano ostatnio rozwój sektora poprzez zakazanie rekreacyjnego stosowania produktów.
Warto odnotować również sytuację w Czechach – kraj, który niedawno zalegalizował marihuanę rekreacyjną pozwala na przemysłowe wykorzystywanie konopi o zawartości THC sięgającej nawet 1%. Identyczny próg obowiązuje również (poza Unią Europejską) – w Liechtensteinie oraz Szwajcarii.
Mimo to większość krajów wspólnoty – dokładnie 15, czyli nieco ponad połowa – nadal stosuje nieaktualny limit wynoszący 0,2% THC – zgodny z rekomendacjami Komisji sprzed 2022 roku. Kraje te to:
- Belgia
- Bułgaria
- Chorwacja
- Cypr
- Dania
- Estonia
- Grecja
- Irlandia
- Litwa
- Łotwa
- Malta
- Portugalia
- Słowacja
- Słowenia
- Węgry
Holandia wprowadziła najniższy w skali całej Unii próg THC – 0,05%, z kolei trzy państwa członkowskie: Finlandia, Rumunia oraz Szwecja całkowicie zakazują sprzedaży produktów zawierających nawet śladowe ilości THC (produkty bez działania psychoaktywnego).
Propozycje zmian
Grupa eurodeputowanych zajmująca się kwestiami rolnymi zapowiedziała działania zmierzające do wprowadzenia jednolitej klasyfikacji konopi przemysłowych w całej Unii. Inicjatywa ta uzyskała oficjalnie wsparcie Komisji ds. Rolnictwa i Rozwoju Wsi Parlamentu Europejskiego (AGRI).
Najważniejszą zmianą byłoby podniesienie limitu THC określonego przez Komisję – do poziomu 0,5%. To wartość niemal dwukrotnie wyższa niż dotychczas obowiązująca, a dla wielu krajów – ponad dwukrotnie.
Warto jednak zaznaczyć, że propozycje zgłoszone przez europosłów oraz komisję AGRI nie są dla Komisji Europejskiej wiążące. Mimo to, ich wdrożenie prawdopodobnie wywarłoby dodatkową presję na państwa członkowskie – tak jak obecny limit jest jedynie zaleceniem legislacyjnym i warunkiem uczestnictwa w rynku wspólnotowym, celem nowelizacji miałoby być z jednej strony zniesienie różnic legislacyjnych pomiędzy krajami Unii, a z drugiej – ochrona interesów rolników, m.in. w kontekście obostrzeń wprowadzonych we Włoszech.
W praktyce, zmiana przepisów – oprócz formalnego podwyższenia dopuszczalnego poziomu THC – mogłaby oznaczać potencjalne ograniczenie swobody państw członkowskich w samodzielnym kształtowaniu lokalnej polityki względem konopi przemysłowych.